ارائه کننده: شمیم طراوت
استاد راهنما: دکتر صابر خدابنده
استاد مشاور: دکتر جمشید امیری مقدم
استاد ناظر داخلی: دکتر سید فخرالدین حسینی
استاد ناظر خارج از دانشگاه: دکتر محمدرضا سام
نماینده تحصیلات تکمیلی: دکتر مهدی قدرتی شجاعی
تاریخ: 1403/04/12
ساعت: 8
مکان: ساختمان علوم دریایی 

چکیده:
ضایعات و دورریختنی‌های کم‌ارزش حاصل از ماهیگیری، که محصولات جانبی صنایع فرآوری ماهی هستند، منبعی قابل توجه و در عین حال کم‌استفاده با پتانسیل چشمگیر برای کاربردهای با ارزش افزوده به شمار می‌روند. این مواد، شامل سر ماهی، احشاء، پوست، استخوان و تخم، تا ۵۰-۷۰ درصد کل صید ماهی را تشکیل می‌دهند و سرشار از ترکیبات زیستی فعال مانند پروتئین‌ها، چربی‌ها، مواد معدنی و ویتامین‌ها هستند.ضایعات ماهی حاوی پروتئین‌های باکیفیت و اسیدهای آمینه ضروری است و آن را به منبعی ارزشمند برای هیدرولیزات پروتئینی و پپتیدهای زیست فعال با خاصیت آنتی‌اکسیدانی، ضد میکروبی و ضد التهابی تبدیل می‌کند.بهره‌گیری از این محصولات جانبی نه تنها به رفع نگرانی‌های زیست‌محیطی مرتبط با مدیریت پسماند کمک می‌کند، بلکه فرصت‌های اقتصادی را در بخش‌های مختلف از جمله غذا، دارو، لوازم آرایشی و کشاورزی نیز به ارمغان می‌آورد.در این راستا، مطالعه حاضر پتانسیل آنتی اکسیدانی ترکیبات استروئیدی استخراجی تخمک ماهی قزل آلا را به روش فوق بحرانی CO₂، با استفاده از سه آزمون 2 و 2- دی فنیل 1- پیکریل هیدرازیل (DPPH)، قدرت احیای آهن (FRAP) و 2 و 2- آزینو بیس 3- اتیل بنزوتیازولین -6- سلفونیک اسید (ABTS) مورد بررسی قرار گرفت و در ادامه ارزیابی خاصیت محافظت کنندگی از فرابنفش به وسیله دستگاه UV متر (UVP UVX Digital Radiometer) انجام گرفت. شناسایی ترکیبات موجود در عصاره توسط  GC-MSوGC انجام گرفت.نتایج نشان داد ظرفیت حذف رادیکال DPPH، ABTS و FRAP در عصاره استخراجی با افزایش غلظت افزایش می‌یابد و در غلظت 56.86 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر به بیشترین میزان می‌رسد. همچنین نمونه خاصیت محافظت کنندگی قوی در برابر فرابنفش از خود نشان داد.